Regie tijdens een grote uitbraak

Infectieziekten worden ingedeeld in een aantal categorieën. Op de A-lijst staan o.a.polio, SARS, MERS, Covid-19,Ebola. De A-lijst is vooral ingericht vanuit het perspectief van uitbraakbeheersing en maatschappelijke ontwrichting, niet vanuit het aantal ziektegevallen. Zo komt bijvoorbeeld influenza niet op de A-lijst voor, ondanks de jaarlijkse ziektelast, terwijl pokken (uitgeroeid) wel op de A-lijst staat vanwege het uitzonderlijk grote risico bij herintroductie. Een ziekte op de A-lijst moet door artsen en laboratoria onmiddellijk worden gemeld aan de GGD. De GGD meldt direct aan het RIVM/CIb. De minister van VWS kan landelijke maatregelen nemen. De burgemeester kan gedwongen maatregelen opleggen (zoals isolatie of quarantaine).

De minister kan ziekten op de A-lijst plaatsen. Met covid -19 gebeurde dat op 28 januari 2020. Bij een uitbraak van een A-ziekte heeft de minister de regie (en de financiering).

Er zijn ook ziekten die gemeld moeten worden en op de B of C lijst staan. In geval van ziekten op een deel van de B-lijst doet de GGD bron-en contactonderzoek om verdere verspreiding te voorkomen (bijvoorbeeld mazelen, hepatitis A). De ziekten op de C-lijst worden geregistreerd vanwege surveillance en bestrijding (bijvoorbeeld sommige voedselinfecties).

Er zijn circa 50 meldingsplichtige ziekten. Jaarlijks ontvangen de 25 GGD’en in Nederland tienduizenden meldingen van meldingsplichtige infectieziekten. In rustige jaren gaat het om circa dertigduizend meldingen; tijdens de COVID-19-pandemie liep dit aantal door miljoenen meldingen sterk op

Het Rivm doet de landelijke registratie van meldingsplichtige ziekten.